Ana içeriğe atla

Grexit* kaçınılmaz mı?

Yüksek işsizlik oranı, milyarlarca dolarlık borç yükü, pahalılık, güvensizlik ortamı, iflas etmiş bir ülke yönetimi…
Çaresizlik içindeki Yunanistan, Avrupa Birliği’ne karşı elindeki en büyük ve son kozu kullandı ocak ayında. Hükümet sözcüsü Pantelis Kapsis ikinci kurtarma paketi de işe yaramazsa ülkesinin Euro bölgesinden ayrılacağını duyurdu. Bu gelişmeyi öngören İngiltere’nin BDDK’sı Financial Services Authority, kasım ayında tüm finansal kurumları uyarıp bazı ülkelerin Euro bölgesinden ayrılması durumunda oluşabilecek en kötü senaryoya hazırlıklı olmalarını tavsiye etti.
Almanya Başbakanı Angela Merkel’in haziran’daki seçimlerde ‘Yunanistan’ın Euro bölgesinden ayrılması’ konusunda referandum yapılması önerisinin mevkidaşı Panagiotis Pikrammenos tarafından açıklanmasıyla, risk analizleri tekrar gündeme taşındı.

 İkinci Dünya Savaşı sonrası ekonomik bir birlik olarak tasarlanan ‘Birleşik Avrupa’ fikri, ticaretin sınırlarını ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Daha sonraları Avrupa Birliği; ortak parlamento, ortak bayrak ve en nihayetinde ortak para birimi ile hedeflediği siyasi yapıya ulaştı. Ortak para biriminin 10. yıldönümünde ise Euro’nun ve Avrupa Birliği’nin geleceği tartışılıyor. Bu haftaki G-8 zirvesi de önemli bir bölümünü Avrupa’daki krize ayırdı. Çözüm tartışmalarına ABD, Kanada, Rusya ve Japonya’nın da katılmasıyla, sorun küresel bir boyuta taşınmış oldu. Yunanistan’ın Euro’dan ayrılması ne sonuçlar doğurur, kalması daha mı olumlu olur diye tartışmalar sürerken, şu anki kanunlara göre bir ülkenin Avrupa Birliği’nden ayrılmadan Euro bölgesinden ayrılmasının veya çıkartılmasının mümkün olmadığı göz ardı ediliyor.
Avrupa Birliği’nin kurucu üyeleri ortak para birimine geçişin geri dönülemez bir süreç olduğuna inandıklarından olsa gerek, Euro’nun tamamen kullanım dışı bırakılması veya bir ülkenin Avrupa Birliği’nde kalıp Euro’dan ayrılma olasılığı üzerine hiçbir seçenek vermemiş, hiçbir çıkış yolu sunmamıştır. Bir ülke, Euro bölgesinden ayrılmak isterse veya Avrupa Birliği bir ülkenin Euro bölgesinden ayrılmasını talep ederse ihtimali düşünülerek bir düzenleme yapılmadığından, AB kanunlarının 50. maddesine göre Avrupa Birliği’nden ayrılması gerekiyor. Bu durumda Yunanistan’ın Euro’dan ayrılması için AB üyeliğinden feragat etmesi ve daha sonra tekrar üyeliğe başvurarak üye tüm ülkelerin rızasını alması gerekiyor. Bu da oldukça zahmetli, uzun zaman gerektirecek verimsiz bir süreç.
Bu durum AB’nin pazar reaksiyonlarını dikkate alıp hızlı karar alması ve gerekli düzenlemeleri yapması ile kolayca düzeltilebilir. Ancak asıl eksiklik, Euro olarak borçlanmış bir ülkenin ve tüm şirketlerinin nasıl bir süreçte yeni bir para birimine, muhtemelen de değeri daha düşük bir para birimine geçiş yapacağının belirlenmemiş olması.
Yunanistan’ın Euro’dan ayrılması gibi radikal bir değişiklik, Avrupa’nın zaten sıkıntıda olan büyük ekonomilerinden İspanya ve İtalya’yı etkileyeceği gibi İrlanda, Portekiz ve Güney Kıbrıs’ı da içine alarak tüm Avrupa’ya yayılabilecek bir panik ve güvensizlik ortamını ateşleyebilir. Dünyanın en büyük tahvil fonu Pimco'nun verilerine göre son bir ay içinde Euro’nun dolar karşısında %3,7 değer kaybetmesi ve 4 trilyon doların tahvil piyasalarından çekilmesi, Yunanistan’daki krizin tüm AB’yi etkisine alabileceğinin önemli bir göstergesi.
Krizin tüm Avrupa’ya yayılmaması için statükoyu korumaya çalışan AB, Yunanistan’ın Euro bölgesinde kalması için ciddi çalışmalar yapıyor, sadece Euro bölgesi ülkeleri yerine tüm AB üyelerini sorumluluk altına alan kurtarma paketleri üzerinde çalışıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso nisan ayında Fransa’da gerçekleşen Avrupa Parlamentosundaki bir toplantıda, Yunanistan’ı kurtarmak için yapılan yardımların toplam değerini 380 milyar Euro yani yarım trilyon Dolar olarak açıkladı. İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa’nın yeniden kalkınması ve Sovyet komünizminin Avrupa’ya yayılmasını önlemek amacıyla ABD’nin 16 ülkeye dört yıl süresince verdiği parasal yardımın 13 milyar Dolar olduğu düşünülünce, Yunanistan’a yapılan yardımın daha ne kadar Avrupalı kızgın seçmenin cebinden çıkabileceği meçhul. Bu nedenle 15 Mayıs’taki konuşmasında, “Euro’nun teknik olarak her şeye hazırlıklı olması gerektiğini” söyleyen IMF Başkanı Christine Lagarde ile “Yunanistan’ın Euro’dan ayrılması kaçınılmaz” diyen Pimco'nun CEO'su Muhammed El-Erian’ın sözlerini kulak arkası etmemek gerekiyor.

*Greece-exit, Yunanistan’ın Euro bölgesinden çıkması tartışmaları sırasında kullanılan yeni terim

Karel VALANSİ

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

İsrail-Arap ilişkileri gelişirken, Türkiye ile normalleşme bir türlü kurulamıyor

Bir sene önce imzalanan İbrahim Anlaşması ( Abraham Accords ) meyvelerini vermeye devam ediyor. İsrail’in imzacı ülkelerle ilişkileri -Trump’ın eksikliğine, Biden’ın ilgisizliğine rağmen- gelişmeye devam ediyor. İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid yaz aylarını Körfez ülkelerini ziyaret ederek geçirdi. Temmuz ayında Birleşik Arap Emirliklerini ziyaret eden ilk İsrailli bakan olan Lapid, ziyareti sırasında Abu Dabi’de İsrail büyükelçiliğini, Dubai’de konsolosluğu açtı. İsrail ayrıca geçtiğimiz günlerde Dubai’de gerçekleşen Expo 2020’ye de katıldı. İlk kez İsrail pavyonu bir Arap ülkesinde yer aldı. Ağustos ayına geldiğimizde ise Lapid Fas’taydı. İki ülke arasındaki bu ilk üst düzey görüşme, işbirliği olanaklarının artırılmasını da beraberinde getirdi. Sonbahar ise İsrail için ilklerin yaşandığı bir dönem olmaya devam ediyor. İlk önce Bahreyn İsrail’e ilk büyükelçisini atadı. Ardından eylül ayı sonunda Lapid, Bahreyn’in başkenti Manama’yı ziyaret etti. Bu ziyaret bir İsrailli bakanın ülkey

ABD-İsrail ilişkileri Demir Kubbe testine tabi oldu

Geçtiğimiz hafta, ABD’nin İsrail’in savunmasına yönelik Demir Kubbe hava savunma sistemini finansal olarak desteklemesinin tartışmaya açılması Kongre’deki bütçe görüşmelerine damgasını vurdu. Demokrat Partinin liberal kanadının bazı üyelerinden yükselen itirazlar geçici bütçenin kongreden geçememe ihtimalini ortaya çıkardı. Bunun üzerine Demir Kubbe’ye yönelik 1 milyar dolarlık ABD desteği geçici bütçe metninden çıkarılarak farklı bir yasa ile onaylandı. Temsilciler Meclisi Başkanı Demokrat Nancy Pelosi yasanın 420’ye karşı 9 ret ve 2 çekimser oyla ve büyük bir çoğunlukla geçmiş olmasının Kongre’nin İsrail’in güvenliğine verdiği desteği gösterdiğini belirtti. Ancak bu yapıcı sözlere ve çoğunluk oylamasına rağmen Demir Kubbe finansmanının tartışılmaya dahi açılmış olması İsrail’de büyük bir tedirginlik yarattı. ABD, Demir Kubbe savunma sisteminin geliştirilmesi için İsrail’i on yıl kadar önce desteklemeye başladı. Rafael şirketi tarafından üretilen bir füze savunma sistemi olan Demir Ku

Turkey has flipped the script on its regional isolation. But will it amount to real change?

Turkey has been working away at recalibrating its foreign policy by tracking down new allies and issuing conciliatory statements—and it’s a crucial part of the country’s bid to become a regional leader, energy hub, and economic powerhouse. But are Ankara’s steps toward recalibration big enough to really change the regional landscape? Last month, Turkish Deputy Foreign Minister Sedat Önal hosted his Egyptian counterpart in  Ankara for rapprochement talks focusing on regional issues. The latest talks follow a first-round visit to  Cairo  in May, where Turkey and Egypt hashed out bilateral concerns. It’s a remarkable moment, since these visits marked the first high-level political consultations between the two powers since the 2013 military coup in Egypt, an event that led to a rapid deterioration in Cairo’s relationship with Ankara. But the recalibration isn’t just with Egypt. For several months now, Ankara has taken steps to normalize regional relationships that had been fraught with pr