Ana içeriğe atla

Diplomasi sahnesi

Dünya gündemini takip ederken kendinizi bir tiyatro sahnesinde hissediyor musunuz benim gibi? Herkesin kostümler giyip, yoğun makyajlar yaparak gerçek kimliklerini ve amaçlarını gizlediği yalancı bir dünyada? Gündem yine alt üst oldu. Savaş çıktı mı, çıkacak mı, sonuçları ne olabilir derken ‘bir anda’ perde kapandı ve aynı hızla sahne değişti.
Amerika’nın sınırlı bir müdahale ile Esad rejimini koltuğunda bırakacak, ancak kimyasal silah kullanımını cezalandıracak operasyonu sadece bir günde rafa kalktı. Kongre oylaması iptal edildi, şimdiye kadar konuşulmamış bir seçenek, ‘bir anda’ tüm taraflardan kabul gördü. Önce ABD önerdi; “kimyasalları teslim et müdahale etmeyelim,” sonra Rusya “uluslararası denetime bırak” dedi. Esad kabul etti, hatta kimyasal silahların üretimini ve kullanımını yasaklayan uluslararası sözleşmeye de imza atarım dedi. Suriye’nin bir diğer dostu İran da bu öneriye yeşil ışık yaktı.
Müdahale olasılığı, bu güne kadar yapılan her öneriyi veto eden Rusya’nın da bir adım atmasına sebep oldu böylece. Şaşırtıcı bir yenilik ise, ABD’nin Suriye konusunda İran ile mektuplaştığını ve İran’ın Esad’ı ikna etmede önemli rol oynadığını öğrenmemiz oldu. Suriye’ye askeri müdahale konusundaki tepkileri yakından takip eden İran, Ahmedinecad sonrası batı dostu imajını diplomatik mesajlarla tazelemeye dikkat ediyor.
Tıpkı Soğuk Savaş döneminde olduğu gibi, kitle imha silahlarının kullanılmaması önceliği, sıcak çatışmayı engelledi ve ABD ile Rusya’yı işbirliğine teşvik etti. ABD, müdahale yapmaya gerek kalmadan hedeflediği sonucu diplomatik yolla elde edebildi, kimyasal silah kullanımının ciddi sonuçları olacağını gösterdi. Ancak kararsız ve isteksiz duruşu özellikle nükleer İran konusunda birçok soru işaretini de beraberinde getirdi. Birçok analiste göre, İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerika’nın tek güç olduğu dönemi geride bırakmaktayız. ABD Dışişleri Bakanı Kerry de “Amerika dünyanın polisi değil” diyerek bu düşünceyi doğrulamakta. Oluşacak boşluğun Rusya veya ekonomik dev Çin tarafından mı doldurulacağı önümüzdeki dönemde sıkça tartışılabilir. 
ABD ve Rusya inisiyatifi ile Suriye sınırlarını aşabilecek bir savaş engellendi. Varılan anlaşmaya göre Esad bir hafta içinde elindeki kimyasal silah stokunu bir liste halinde sunacak, Suriye’ye gönderilecek denetim uzmanlarına her türlü yardımı yapacak, kimyasal silahlar da 2014 ortasına kadar tamamen imha edilmiş olacak. Savaş halindeki Suriye’de uygulanması hayli zor olan bu tasarının başarısız olması durumunda ise ABD askeri müdahale seçeneğini elinde tutuyor. Ancak Rusya’nın da veto hakkını unutmamak gerek. Bu da bizi yeniden en başa döndürüyor.
Dünyanın en büyük kimyasal silah stokuna sahip Suriye’de Esad’ın ne kadar sözünde duracağı ise büyük bir soru işareti. İran’ın geçmişteki diplomatik manevraları gibi zaman kazanmaya çalışıyor olabilir. Kimyasalların teslimi süresince Esad, bir nevi koruma altına da alınmış oluyor. Çünkü 50 kadar farklı yere dağılmış depoların yerini bilen ve bu süreci yönetebilecek tek kişi o. Esad’ın kendini garantiye almak amacıyla silahların bir bölümünü gizlemiş olması da olası. Suudi Arabistan gazetesi Al-Watan’a göre kimyasalların bir bölümü Irak’a ve Hizbullah’a transfer edildi bile.
Kimyasal silah kullandığına inanılan Esad’ın cezasız kalması ise tepki çekiyor. Tasarıyı kabul etmeyen muhalifler, Suriye’de uçuşa kapalı bölge oluşturulmasını talep ediyor. Tasarıda bahsedilmeyen biyolojik silahlar tehlike oluşturmaya devam ederken, bu tasarının arzu edildiği gibi Suriye’deki iç savaşı bitirmeye yönelik diplomatik adımların ilki olması en büyük temenni. Muhaliflerin bugünkü profili ise, Esad sonrası Suriye için endişe vermeye devam ediyor.
İç savaş tüm acımasızlığı ve çirkinliği ile sürerken, sahnedeki piyes başarıyla sergilenmeye devam ediyor. En büyük kaybedense kuliste sıranın kendisine gelmesini sessizce bekleyen Suriye halkı oluyor.
Karel Valansi OBJEKTİF 18.09.13
Şalom Gazetesi
http://www.salom.com.tr/newsdetails.asp?id=88377#.Ujsp1cYvlqU

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Turkey has flipped the script on its regional isolation. But will it amount to real change?

Turkey has been working away at recalibrating its foreign policy by tracking down new allies and issuing conciliatory statements—and it’s a crucial part of the country’s bid to become a regional leader, energy hub, and economic powerhouse. But are Ankara’s steps toward recalibration big enough to really change the regional landscape? Last month, Turkish Deputy Foreign Minister Sedat Önal hosted his Egyptian counterpart in  Ankara for rapprochement talks focusing on regional issues. The latest talks follow a first-round visit to  Cairo  in May, where Turkey and Egypt hashed out bilateral concerns. It’s a remarkable moment, since these visits marked the first high-level political consultations between the two powers since the 2013 military coup in Egypt, an event that led to a rapid deterioration in Cairo’s relationship with Ankara. But the recalibration isn’t just with Egypt. For several months now, Ankara has taken steps to normalize regional relationships that had been fraught with pr

New York’tan Ramallah’a

Erdoğan, Biden’ın görüşeceği birkaç liderden biri olacağına inanıyordu. Söylemdeki bu radikal değişim, hem Biden’a yönelik hayal kırıklığının dışa vurumu, hem de Kırım açıklamasıyla kızdırdığı Moskova’ya yönelik bir gönül alma adımıydı. Biden ile görüşmek isteyip olumsuz yanıt alanlardan biri de Filistin Yönetimi Lideri Mahmud Abbas oldu. New York, İsrail-Filistin sorunu konusunda bir toplantıya tanıklık edemedi ama, tarihi bir buluşma bu hafta Ramallah’ta gerçekleşti. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere New York’a giden Cumhurbaşkanı  Recep Tayyip Erdoğan , “ABD ile Türkiye'nin ortak çıkarlara dayanan iki dost ve müttefik ülke” olduğunu söyleyerek başladığı ziyaretini, “İki NATO ülkesi olarak şu andaki gidiş pek hayra alamet değil. Amerika ile olan münasebetlerimde geldiğimiz nokta maalesef iyi bir nokta değil” diyerek tamamladı. Birkaç gün içindeki bu söylem değişikliğinin sebebi, yüksek beklentilere rağmen ABD Başkanı  Biden  ile bir görüşmenin olmamas

ABD-İsrail ilişkileri Demir Kubbe testine tabi oldu

Geçtiğimiz hafta, ABD’nin İsrail’in savunmasına yönelik Demir Kubbe hava savunma sistemini finansal olarak desteklemesinin tartışmaya açılması Kongre’deki bütçe görüşmelerine damgasını vurdu. Demokrat Partinin liberal kanadının bazı üyelerinden yükselen itirazlar geçici bütçenin kongreden geçememe ihtimalini ortaya çıkardı. Bunun üzerine Demir Kubbe’ye yönelik 1 milyar dolarlık ABD desteği geçici bütçe metninden çıkarılarak farklı bir yasa ile onaylandı. Temsilciler Meclisi Başkanı Demokrat Nancy Pelosi yasanın 420’ye karşı 9 ret ve 2 çekimser oyla ve büyük bir çoğunlukla geçmiş olmasının Kongre’nin İsrail’in güvenliğine verdiği desteği gösterdiğini belirtti. Ancak bu yapıcı sözlere ve çoğunluk oylamasına rağmen Demir Kubbe finansmanının tartışılmaya dahi açılmış olması İsrail’de büyük bir tedirginlik yarattı. ABD, Demir Kubbe savunma sisteminin geliştirilmesi için İsrail’i on yıl kadar önce desteklemeye başladı. Rafael şirketi tarafından üretilen bir füze savunma sistemi olan Demir Ku