Ana içeriğe atla

Barış, hemen şimdi

Suriye savaşı sürerken İsrail ve Filistin Yönetimi daha çok kendi içlerine döndüler. İsrail seçimler, iç meseleler derken, Abbas uluslararası kurumlardaki tek taraflı diplomatik adımlarına devam etti. Herkes kendi ajandasını uygularken, barış görüşmeleri Kerry’nin bir hayali olarak raflarda tozlanmaya terk edildi.
IŞ(İD)’in son 15 aydaki yükselişi ile Suriye tüm gündemi kaplamaya başladı. Yemen, İran, mülteciler derken, Ortadoğu’nun altın sorunu Arap-İsrail çatışması unutuldu. Ayrıca, İran nükleer anlaşması örneğinde olduğu gibi İsrail artık güvenlik gündemini belirleyemezken, Abbas’ın Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Oslo Anlaşması tehditleri bile fazla yankı bulamadı. Liderler ilgiyi yeniden üzerlerine çekmeye çalışırken danışıklı dövüş gibi devam eden güncel durumdan rahatsız olan halk, barış umudunun bile olmadığı bir ortamda içten içe kaynıyordu. İsrail’de dindar-laik ayrımı keskinleşirken, Tapınak Tepesi ile El Aksa gerilimin ana merkezi oluyordu.
Umudun olmadığı, bir gelecek şansı verilmeyen kesimler, cevabı şiddet ve terörde arıyor. Geçen sene yayaların üzerine araba süren Filistinliler, bu sene bıçağı yeniden keşfettiler. Yanlarından geçen herhangi biri hedefleri olabiliyor. Sosyal medya da bu eylemleri teşvik ediyor.

Birinci ve İkinci İntifada’yı yaşamamış, sonuçları ve verdiği hasarı görmemiş bu nesil çözümü yeni bir İntifada’da arıyor. Liderlerine güvenmeyen Filistinli gençler bu gidişatı ne şekilde olursa olsun değiştirmek istiyorlar.
Kendini güvenlik duvarları ile pembe bir balonun içine hapsetmiş olan İsrail ise pek de ulaşılamaz olmadığını gördü, herhangi bir yerden gelebilecek bu sürpriz saldırılarla. Sandı ki kontrol noktalarını sıkılaştırırsa, İsrailliler ile Filistinliler arasındaki ilişkileri asgari düzeye çekerse güvenliğini sağlayabilir. Barış olmadan güvenlik için duvarların yetmeyeceğini acı bir yoldan öğreniyor. İlk adım olarak, resmi olmasa da, yerleşim inşaatlarını durdurdu. Uzatılan bu el bakalım karşılığını alacak mı...
Büyük bir siyasi baskı altındaki Abbas, sivillere yönelik saldırıları bile kınayamıyor. En büyük baskı konusu ise İsrail ile güvenlik konusundaki işbirliği. İstediği en son şey ise üçüncü bir İntifada’nın başlaması. İntifada başladığı anda biliyor ki Batı Şeria’yı Hamas’a kaybedecek. Bunu engellemek içinse İsrail ile güvenlik işbirliğini korumak hayati önem taşıyor.
Hamas ise Gazze savaşından sonra yeteri kadar güçlenemediğinden, istediği şekilde Batı Şeria’daki gelişmelere müdahil olamıyor. Üstelik fark ettiyseniz, Gazze denince artık Hamas kadar İslami Cihad’ın da adı anılıyor. Hamas Suriye konusunda İran’a sırtını dönmesinin cezasını çekiyor. Halkın yönetim memnuniyetsizliği de eklenince, Hamas ne siyasi parti ne de isyancı grup olarak desteğini güçlü bir şekilde sürdürebiliyor. Şu an ihtiyacı olan son şey İsrail ile sıcak bir çatışmaya girmek.
Öte yandan ABD’nin istikrarsız ve isteksiz Ortadoğu politikası, İsrail ve Filistin Yönetimini de etkiliyor. ABD’ye karşı duyulan güven azalmış, herkes kendi başının çaresine bakma derdinde. Bu durumu birçok dış politika kararında görebiliyoruz. En önemlisi, her iki taraf da Washington’dan bağımsız bir dış politika yürütüyorlar. İsrail, ABD’nin karşı çıktığını bilmesine rağmen yerleşimlere devam etmiş, Abbas ise Filistin Devletini İsrail ile görüşerek değil BM aracılığıyla elde etme yolunu seçmişti.
Suriye konusunda gidişatı değiştiren Rusya, İsrail-Filistin konusunda da etkisini arttırabilir. Abbas sadece bu sene üç defa Putin ile görüşüp destek istedi. Hamas da ağustos ayında Moskova’nın misafiriydi. Eski Rus-Arap ilişkilerine atıfla ABD’den daha Filistin yanlısı bir arabulucu olabileceğini varsayıyor olabilirler. Netanyahu da Putin henüz Obama ile görüşmeden, görüşüp askeri işbirliği anlaşması yaptı. Bu, İsrail’in güvenlik konusunda ABD’ye güveninin azaldığının diğer bir önemli göstergesi, kendini sağlama alıyor. Rusya’nın Suriye konusunda Esad-İran-Hizbullah ile aynı kulvarda olması İsrail’i endişelendirse dahi, Rusya’nın diğer üçlünün aksine ideolojik bir amaç için değil, kendi çıkarları uğruna Suriye’ye müdahil olması İsrail’i rahatlatıyor. Ayrıca İsrail-Rusya ilişkileri hem ekonomik, hem askeri, hem de kültürel açıdan oldukça iyi. Hatırlarsanız İsrail Kırım ilhakına sessiz kalırken, Rusya Gazze savaşı sırasında İsrail yanlısı bir tavır sergilemişti. En son imzalanan drone anlaşması da iyi ilişkilerin son kanıtı. Ancak İsrail artık Suriye’deki operasyon rahatlığını Rusya işin içindeyken devam ettiremez. İran veya Hizbullah’a gidebileceği ihtimali mevcutken operasyon öncesi Rusya’ya bilgi verir mi?
Türkiye ise Suriye ile ilgili adımlarını artık çok daha dikkatli atıyor. Rusya, Türkler için asırlar boyu en büyük tehdit olarak kaldı. Angajman kurallarının Rusya için geçerliliği olmamasında bu korkunun yeri büyük. Ayrıca Türkiye enerjide Rusya’ya bağımlı. Moskova’nın, tersine giden ülkeleri doğalgazını keserek ıslah ettiği de biliniyor. Öte yandan PKK, Rusya’nın desteğini alan bir terör örgütüydü kuruluşundan beri. Rusya’nın bu yola başvurması iki seçim arası bir kaos yaşayan ülkeyi daha da karanlığa sürükleyebilir.

Karel Valansi OBJEKTİF Şalom Gazetesi 14 Ekim 2015

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

“Türkiye-İsrail rekabetinin doğal bir jeopolitik gereklilik olduğunu düşünmüyorum”

EDAM Güvenlik ve Savunma Programı Direktörü Dr. Can Kasapoğlu ile Türk savunma sanayini, Türk SİHA´larına yönelik artan ilgiyi ve yapay zekanın kullanıldığı drone´lar meselesini konuştuk. Ayrıca, Azerbaycan´ın artan bölgesel gücünün yanı sıra, Türkiye´nin ABD, Rusya ve İsrail ile ilişkisi de söyleşimizin gündemindeydi... Türk Savunma Sanayi ve özellikle Türk SİHA’ları bugünlerde bir hayli tartışılıyor, bir savunma başarısı olarak tanımlanıyor. Türk drone’larının teknik yapısı üzerinden yetenekleri neler?  Türk sistemlerinin başarısının arkasında yatan birkaç temel var. Bunlardan ilki, fiyat-kalite dengesi diyebileceğimiz, savunma ekonomilerinin üzerine getirdikleri yük ve muharip kapasite. Libya, Suriye, Irak, terörle mücadele operasyonları örneğinde, en son Karabağ’da, bir konvansiyonel harp durumunda, Türk drone sistemlerinin binlerce uçuş saatine dayanan çok ciddi bir tecrübeyle geldiğini görüyoruz. Bu muharip tecrübe, uluslararası silah pazarlarında çok öne çıkan bir özellik. Türk

Gelişim Forumu'nda Türkiye - İsrail konusunu konuştuk

Karel Valansi ile Türkiye- İsrail İlişkileri 10 Ocak 2021 tarihinde Gelişim Forumu'nun düzenlediği çevirimiçi kapalı oturumda Murat Keçeciler moderatörlüğünde Türkiye-İsrail ilişkilerini tarihsel ve bölgesel gelişmeler ışığında konuştuk  

“Güvencesizlik, zamanın ve mekanın parçalanmasıdır”

 “Artık Hepimiz Prekaryayız” diyor siyaset bilimci ve İstanbul Politik Araştırmalar İnsani ve Toplumsal Kalkınma Programı Direktörü Alphan Telek. Türkçeye güvencesizler olarak tercüme edebileceğimiz bu yeni toplumsal sınıf, her an işini kaybetme riski, farklı işlerde çalışmak zorunda olma, iyi bir eğitimin artık iyi bir iş ve iyi bir hayat standardının güvencesi vermemesi gibi sorunlarla, belirsizlik ve geleceksizlik ile boğuşuyor, yalnızlık hissediyor. Pandemiden de çok derin etkilenen prekaryalar aslında her yerde. 1990’larda Fransız entelektüel Pierre Bourdieu ‘güvencesizlik’ (précarité) kavramının tüm ilişkileri etkilediğini yazmıştı. İngiliz iktisatçı Guy Standing ise kavramı ortaya koyarak yeni bir sınıfın varlığına dikkatimizi çekmişti. Prekarya tam olarak nedir?  Prekaryayı Türkçeye güvencesizler sınıfı olarak çevirebiliriz. Bu doğrultuda şunu söylemek mümkün: Prekarya, hayatında ekonomik, sosyal ya da siyasal güvencesizliği ve belirsizliği yaşayan ve toplumsal etkisi giderek a